"Pleshti" Dritero Agolli

Pleshti

1.

[b]Pleshti
…me Xixellonjen
…ra ne dashuri

Pleshti
…xhuxh
…dhe i zi
Ky emrin e kishte Plluc,
I thoshnin edhe Pleshtuc
I ati emrin e kishte Prreshtan
I thoshin edhe Pleshtan

I dashur lexues
…mos qesh
Kur emrin ne pleshta ta gjesh
Se xhuxhat jane te vjeter
Ndaj emri u duhet patjeter
E shihni si Plluci i zi
Ra brenda ne dashuri?
Filloi me teper te ligej
Ndaj nisi me shume te nxihej…

2.[/b]

I ati e shihte
…e behej vrer
-Pse Pllucit shendeti s’i merr?
Pse Pllucit koka i dhemb
Dhe dhemja e shpon si gjemb?
Te ligur kaq shume
S’e mbajme mend kurre
Ka mbetur kocke e lekure!
C’me gjeti mua te shkretin plak
Te vetem e kam jam bere farmak
!

3.

[b]Nje nate i foli çëk-çëk ne vesh:
-O djali im plesht
C’te dhemb
Mos te hyri nje gjemb?
Nuk fliste Pleshtuci thumbor
Vec shihte nga xhami pleshtor
Ne oborr
E shihte nga larg
Xixellonjen e bukur,
Merakun ne gjoks kishte futur

I ati prane - ne bisht
I biri ne goje - nje gisht
Hic!
I ati
Ia pati:
-Oi, me lojti mendsh djali,
Me gjeti gjema dhe halli
Me fol nje fjale o bir,
Pse vuan dhe ben sehir?
Djali ne bisht
Hic!
-C’ke o biri im plesht
Pse hesht?
Hidhu njehere
Te nxjerresh vrere
Hidhu fesht
Dhe pesht!
Hidhu te keqen babai
Se zura te qaj!
Babai ka deshire te behesh gaztor
Te behesh aktor
Te shkosh me shiket ne shkolle
Te ndjekesh fesht Institutin e Artit
Se ke dhe mendje te holle
Mendje thesar te thesarit
Se jemi nje soj aq i vjeter
Sa s’gjendet ne Evrope soj tjeter
Kete e thone dhe librat
Kuranet dhe biblat
Mjaft ndenje ne xham
O xhan
Bej fesht
Dhe pesht![/b]

4.

Dhe Plluci tha:
-Baba, o baba
Dhe foli Prreshtani:
-T’u befte babai, o biri im plesht
Thuaja babait ne vesht!
Dhe Plluci u ngjall
Si me fall:
-Baba Prreshtan
Shiko pak ne xham!
Prreshtani baba kuptoi menjehere
Dhe hop ne dere!
Mendja i tha se Plluci i tij
Kish rene brenda ne dashuri!
Ndaj u zhyt ne merak
Ndaj u mbyt ne maraz
Ndaj u cyt me farmak
Ah, c’qenka kjo dashuria!
T’u sjellka verdalle shtepia!
Te beka mornica-mornica
Te mbushka me spica!
Te beka vend te mos gjesh
Edhe elefant po te jesh
Edhe krokodil
Ti behesh bandill!

5.

Baba Prreshtani u ul ne bisht
Dhe ngriti nje gisht
Po gisht pleshtor
Kosor:
-Ah, ti kerkon Xixellonjen
Ta sjell sa te hapesh pak gojen
-Ate e dua baba
Dhe po nuk e mora, nuk ha!
Ajo me pelqen shume e shume!
Sa fesht kercej neper gjume
Dhe hidhem ne tra
Baba, o baba!
Dhe pleshtit bir ne faqet lotet i rane
I ati plesht i heshtur i rrinte prane
I ati plesht ia fshinte lotet e shkrete
Dhe qante vete:
-Te keqen babai,
Mos qaj,
Se une lotet s’i mbaj!
Jam plak
Dhe behem merak!
[/b]

[b]6

Me vrap kapedan Prreshtani
Tek jatagani
E tundi ne ere
Dhe hop ne dere
U nis ne dyzet e kater shtepi
-Im bir, i quajturi Plluc
U nguc
Ka rene brenda ne dashuri
O ju dyzet e kater shtepi
Te mblidhemi
Te bejme kuvend
Plluci per nuse, po mbetet, pa mend
Nuk ha e nuk pi
O ju dyzet e kater shtepi
E dini c’te ben dashuria?
Im bir po me nxjerr nga shtepia
E dini c’te ben dashuria?
Te kruan koken si nje milion therria!
Te ben fesht
Dhe pesht!
-Tha kapedani i sojit pleshtor
Dhe jataganin e nxori ne oborr
Tha kapedan Prreshtani
Dhe zjarr jatagani!…

7

Dhe dolen nga vrima
Atje ne postiqe e tesha
Treqind pleshta, treqin pleshtesha
Dhe thane:
-Oi me i miri i pleshave
Do shkojme ta gjejme nusen vreshtave
Ne mbleset pleshta, s’te leme te vuash
Mjafton qe nusen ta duash!
Ku gjen ajo nje djal si ti, xhuxhumak
Qe hidhet hop dhe ne prag
Ku gjen ajo nje burre kaq sqimatar
Akrobat, artist kercimtar!
Ku gjen ajo nje burre qe di te loz kaq valle
Qe ka fituar ne tre festivale
Qe fap e ka marre
Tre here cmimin e pare
-Tha pleshti baba:
-Bah
Im bir, po me nxjerr nga shtpia
E dini c’te ben dashuria
Te ngre edhe qimet perpjete
Te ben te mbetesh, pa breke
Te ben te futesh ne dhe
Bre!
Ah, dashuria pleshtore
Kosore
Mizore
Dredhore
Te pret e te grin
Se fundi te mpin
Te ben dhe fesht
Te ben dhe prresht!
-Tamam ashtu do te jete
O kapedani Prreshtan, i madh dhe i urte
Ti ke ngahere te drejte
Sa neve na nxit, ne levizje koken dhe trute
Vertet nuk e leme pa marre
Ate Xixellonjen qe bredh neper arre
Ajo do pranoj patjeter
Te lidhet me sojin e vjeter
Ne kemi te madhe kulture
Dhe gjakun e kuq nen lekure…
Keshtu e keshtu, i thane Prreshtanit plak
Ne dyzet e kater shtepite, sa shkeli ne prag[/b]

[b]8
Dhe u nisen ne vreshta
Treqind mbleser pleshta
Hopa, hopa
Ne driza ne gropa!
Hopa, hopa
Ne hithra ne shqopa
Ne sheshe ne vreshta
Treqind pleshta!
-Merrja kenges plesht
Mos hesht!
Te hapet kenga pleshtore
Ne lugje bregore
Ky eshte himni yne, ta dine
Himni qe mburr Pleshterine
Mbreterine madhore
Pleshtore
Me nje uniforme
Me norme

“Ne jemi pleshta
Ne s’kemi eshtra
Perpara!
Ne – elastike
Ne s’kemi frike
Perpara!
Per kercimtarin
Nusen ta marrim
Perpara!
Nje Xixellonje
Do behet zonje
Perpara!
Ne jemi mblese
Me sy e veshe
Perpara!
Nje Xixellonje
Gosti do shtroje
Perpara!
Jemi gastore
Ne plot tabore
Perpara!
Ne s’kemi gjume
S’e kemi pune
Perpara!
Ne bukur rrojme
Me thumb, thumbojme
Perpara!
Ne prresht kercejme
Dhe fresht defrejme
Perpara!
Kush rri ne gjume
E shpojme shume
Perpara!
Kush shtron postiqe
Ka plot rreziqe
Perpara!
Kush mban kolltuqe
Ne kemi huqe
Perpara!
Kush dergjet shtrember
I dalim ne enderr
Perpara!
Ne jemi pleshta
Dhe s’kemi eshtra
Perpara!
Pergjojme naten
Te kallim daten
Perpara!
O fis pleshtor
Thumbo e korr
Perpara!
O soj zijosh
Mos rri barkbosh
Perpara!
Sulmo cdo prag
Jeto me gjak
Perpara!
Kur japim besen
Ne therrim mbesen
Perpara!
Kanuni yne
Ne gjak te hyjm
Perpara!
Ne per kanun
E bejme bum
Perpara!”……[/b]

Dritero Agolli dhe Enver Hoxha

Dritero Agolli

[b]9

Dhe u takuan pleshtat
Me Xixot ne vreshtat
Dhe lart shkendijonin qindra shkendija
Tek frynte puhija
Dhe vesa nxirrte ylbere
Te ngritur qemer-qemer
Xixeshat me yje ne balle
Dhe Xixot me yje ne gji
Kendonin e hidheshin valle
Sikur te martonin njeqind perendi
Dhe vreshta krejt vetetinte
E gjelber, e kalter, e bukur
Dhe dukej sikur me krah e ngrinte
E madhe, e madhe, nje flutur…
Dhe drita i nxori pleshtat fare ne shesh
Sic ishin: xhuxha, zijoshe, si lesh
Pa bene pleshtat me vete “pesh-pesh
Uh, sa shemtuar, c’te besh!
Mes kesaj drite te keqe mendimet te humbin
Dhe s’ke ku ta futesh as thumbin!
Kjo qenka nje drite kaq e peshtire,
Ne jemi me mire
Se kemi perreth erresire
Atje mendimet s’na humbin
Se kemi ku fusim dhe thumbin!
Ketu e paskan me lepe e peqe
Uh, c’atmosfere e keqe!
Po nusja jone, Xixija e mire
Me ne do vije, atje ne erresire
Shpetimin e saj do ta gjej
Ne nate pleshtore me gaz do defrej!”[/b]

10
Keshtu u takuan me treqind xixo
Dhe treqind e ca xixellonja
Me kenge plot iso
Se s’donin t’u dilte shpejt e shpejt boja
Donin ta mbanin veten fisnike
Me kenge ne goje e pa frike
Ndaj foli me i vjetri nga pleshtat
Ne vreshtat:
“-Puff, Cuff!
I biri i kapedan Prreshtanit te degjuar
Me vajzen tuaj dje eshte dashuruar
Ju kapedan Prreshtanin do ta njihni
Me mire akoma kur krushqi te lidhni
Krejt fisi yne mburret me Prreshtane
Ai lufton me shtate jatagane
Po njerin jatagan e mban ne dhembe
Dhe gjashte jatagane mban ne kembe
I biri Plluc, se shpejti del artist
Qendron me kembe lart, po dhe ne bisht
Ky Plluc do behet burri i Xixise
Ne sojin zot e trim te pleshterise
Por kapedan Prreshtani ka cifliqe
Nje mije centimetra vend postiqe
Jo centimetra thjesht, por krejt katrore
Ku mund te rrojne katerqind tabore
Ka dy milion milimetra vend mindere
Ku pret me qindra mijera miq me vlere
Sic jane deputete dhe ministra
Nga shtetet fqinj te tartabikeve dhe morrave
Por s’dua t’ju jap shume e shume shifra
Se ruhem prej spiuneve dhe horrave
Ju them vec kaq
Dhe paq:
Pardje na ardhi prifti i tartabiqeve
Dhe mbeti i mahnitur prej cifliqeve
Harrova, s’ishte prift, por zot kryepeshkopi
Qe kushedi sa peshe i mbante shkopi!
Ky me Prreshtanin piu raki te kuqe
Se dhe kryepeshkopi i tartabikeve ka huqe
Thumbon si kapedan Prreshtani
Kur naten njerezit mbulon jorgani
E dini? Kur thumojme ne njerine
E nxjerrim nga lekur e tij rakine
Ndaj kur njerezit i mbulon jorgani
Fillon e del rakia nga kazani
Kete raki e pine tartabike e morra
Ashtu si pleshtat - vete dora!
Keshtu kryepeshkopi ate nate
Raki piu gjate
Dhe kapedani erdh ne qejf prej miqve
Premtoi te merrte fene e tartabiqeve
Por prifti mori vete fene e pleshtit
Dhe nata fluturoi ne qiell te qejfit
C’t’ju flas kur erdhi kryemyftiu i morrave
Me callmen permbi koke ngjyre morri!
Ky trim i urte e tmerr i madh i horrave
Ne pleshtave dhurata plot na nxori
Ndaj para tij balet modern kercyem
Kryemyftine e morrave defryem
Kerceu dhe kapedan Prreshtani
Nje valle jatagani…
Po ju s’e njihni kapedan Prreshtane
Qe prifti tartabik i fali jatagane
Qe kryemyfitu i morrave i la dhe callmen
Pastaj ne gjoks per nder i vuri palmen
Kjo ishte biografia e Prreshtanit
Treguam shkurt qe bukur mend ta mbanit
Se po te doni, flasim dhe me gjate
Por do na duheshin tri dite dhe nje nate…
Prandaj ne erdhem ne vreshtat
Se duam te bejme krushqi;
Me i miri nga pleshtat
Ka rene plluq ne dashuri
Ka rene plluq ne dashuri e nuk ha e nuk pi
Nga mendja s’e heq cupen tuaj
Dhe hop vuaj!
Ne Pllucin e kemi yllin e pleshtave
Ne Pllucin e kemi armik te genjeshtrave
Ky Plluci cdo nate, ate qe fle nen jorgan
E pret me thike e jatagan
Se ka trimeri te marre
Kreshnik si ai s’keni pare!
Po u fut nen jorgane
Per nder ben hatane!
Po u fut ne postiqe
Ec pa hiqe, vdiqe!
Po t’u ngjit ne kurriz
Te shpon si murriz!
Pale po t’u fut ne vendin e keq
Te ben per dreq!
S’me bie te mburrem se jam modest
Po ju e dini c’domethene plesht!
Degjuam se cupa juaj eshe e ndershme
Dhe ruan zakone te hereshme
Mjaft bukur! Zakoni per ne eshte jete
Te tjerat pastaj vijne vete
Kjo shkruhet atje ne Kanunin tone madhor
Te fisit pleshtor
Atje ne Kanunin Madhor te Kreshtave
Te shkruar nga me i vjetri i pleshtave!
E c’eshte nje “Kapital” i Marksit mjekrosh?
Nje liber bosh!
Ai “Kapital” perpara Kanunit
Te duket si qimja e zhgunit!
Prandaj nje gje na gezon:
Xixia juaj zakone e kanunit te fisit e mbron
Ne djalin e kemi krejt xhevahir
Dhe mjaft nikoqir
Nuk prish asnje pare pleshtore
Ne tregjet mizore
A, ta dini, ka dhe pak huqe:
Pi vere te kuqe
Po pare s’prish kurre
Se pi nen lekure!
Pastaj di kaq valle
Dhe fort ka fituar ne tre festivale
Me nder te lavdishem ka marre
Tri here cmimin e pare
Ndersa ne thumbimin me gjak
Ka hak!
E dime se cupa juaj e rritur ketu ne bregore
Do jete e denje per vatren pleshtore
Do jete me ngrohte diku ne postiqe, se ne vreshta
Dhe qejf do beje se ne jemi pleshta
Artiste te shkathet, te zgjuar
Me titull te “Merituar”
Dhe hidhemi, hop!
Ta pime, pra plot, bromb!
Ne ju nderojme nga floku ne thua
Qekurse duam per nuse nje grua…
Vertet ju s’jeni aq trima
Dhe s’dini si ne, te futi ne vrima
Po keni zakone fisnike
Dhe pike!
E jepni?
E marrim
Sa kemi beharin!…

11
Keshtu u tha me i vjetri i pleshtave
Dhe hop kerceu vreshtave!
Perr-perr-perr e perr-perr-perr fletet
Ne gjithe kercenjte dhe deget
Treqind xixo e treqeind xixesha degjonin
Treqind pleshat e treqind pleshtesha pergjonin
U ngrit e ta me i vjetri Xixo ne vreshta:
Ju falemnderit, o pleshta!
Me mire ju pyesni nusen se c’thote
Se fjala ime pa fjalen e nuses do jete e kote
I beni kapendan Prreshtnit selam
E dime qe ka jatagan
E dime qe ka si psita aeroporti dhe ura
Miliona lekura
Miliona lekura te njerezve ne bote
Ku hidhet dhe pi raki te kuqe te forte
Sa ka fqinjesi te mire e dime
Fqinjesi me Tartabikerine e Morrerine
E dime se kryemyftine e Morrave ka mik
Dhe bash kryepeshkopin Tartabik
Po ne zakonet tona shume i mbrojme
Dha cupat pyesim kur martojme
Pastaj me plaku Xixo thiri cupen sheshit
Se donte bukur t’i pergjigjej pleshtit
Dhe erdhi dalngadale ne shesh Xixia
Rretuar me kurora plot shkendija
Dhe gjithe sheshi ndriti dhe me shume
Dhe drita u be lume

12
Dhe pleshtat me pleshteshat kur e pane
Vesh me vesh sec tane:
-“Cuditemi me kapedan Prreshtane!
Nuk qenka kaq e bukur kjo Xixia
Na paska ca gjerdane e xhingla me shkendija
Pleshteshat tona jane me te pashme
Xixia qenka zdape e javashme
Pleshteshat tona, sa t’i shohesh , hidhen
Dhe kembet si ketyre nuk u lidhen;
Kjo s’paska turp, kjo rri e te veshtron
Kjo kushedi sa burra dashuron
Kjo burrat si gjerdanet i kemben
Se do t’ia lajne kembet ne legen
Kjo siset ika nxjerre fare jashte
Dhe paska prapanice mjaf te tradhe
Po vuri vithet trashamane ne postiqe
Shko e hiqe!
Ah, jo! Pleshteshat tona hidhen fesht
Dhe bejne prresht!
Ky kapedan Prreshtani s’e ka mire
Qe merr nje imorale per te bire!
Ne kot e mburrim fisin zdap te tyre
C’te besh! Ne valle do kercesh po hyre”
Dhe u degjua zeri i Xixise:
-“Perse me thirret prej shtpise?”
Nderkohe me i vjetri Xixo tha me urtesi
-“Nje Plluc i pleshtave me ty ka dashuri!”
Dhe mbleset pleshta mbajten vesh Xixine:
-“Plluc pleshtit? S’dua t’ia shikoj shtpine
Se une kam si yll Xixanin tim
Qe ndodhet sot ne fluturim
Per te provuar aeroplane e ri
Ne lartesi
Xixanin tim si shpirtin tim e dua
Nje Plluc pleshtuc s’i vjen as gjer ne thua
I thoni kapedan Prreshtanit
Ketu s’i shkon kellefi i jataganit
Sikur ta marre vesh Xixani im
Do derdhet mbi ju pleshtat me terbim!-
Mbaroi Xixia fjalet dhe ktheu krahet
Dhe pleshtat u erdhi shume tharet…

shume e bukur.